13/07/2019

Hurmatli Davlat statistika qo`mitasining axborot resurslaridan foydalanuvchilar!

O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 31-iyuldagi “O`zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo`mitasi faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlari to`g`risida”gi 3165-son Qarorida, shuningdek, 2019-yilda mamlakatimizni rivojlantirishning eng muhim ustuvor vazifalari to`g`risidagi O`zbekiston Respublikasi Prezidentining Parlamentga Murojaatnomasida statistika organlari zimmasiga bir qator mas`uliyatli vazifalar yuklangan.

Shu munosabat bilan bugungi kunda Davlat statistika qo`mitasi tomonidan statistik ko`rsatkichlarni shakllantirish uslubiyotini xalqaro standartlarga muvofiq takomillashtirish, iqtisodiyot tarmoqlarining rivojlanish darajasini xolis baholash imkonini beruvchi hisobot ma`lumotlarining to`liqligini ta`minlash, shuningdek, makroiqtisodiy ko`rsatkichlar, xususan, YaIM hisob-kitoblarini “Milliy hisoblar tizimi – 2008” standartiga moslashtirish bo`yicha zarur chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Ilgari xabar berilganidek, joriy yil yanvar oyida Davlat statistika qo`mitasi tomonidan uslubiy yondashuvlarni qayta ko`rib chiqish asosida 2017-yil uchun YaIM hajmini keng miqyosda qayta hisoblash ishlari amalga oshirildi va bu asosan qishloq xo`jaligi tarmog`i ma`lumotlaridagi o`zgarishlar bilan bog`liqdir. Ushbu o`zgarishlar bir necha yillar davomida qishloq xo`jaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini hisoblashda bozor narxlariga nisbatan sezilarli darajada past bo`lgan narxlardan foydalanilganligi bilan izohlanadi.

Ushbu muammoni bartaraf etish maqsadida qishloq xo`jaligi mahsulotlarining barcha turlari bo`yicha o`rtacha yillik narxlar qayta ko`rib chiqilib, bozor narxlariga o`tkazildi. Bunda qishloq xo`jaligi mahsulotlarini ishlab chiqarish miqdori, ya`ni natura ko`rinishidagi hajmlar o`zgarmadi.

2017-yil uchun ma`lumotlar qayta hisoblab chiqilgandan so`ng, qishloq xo`jaligining qo`shilgan qiymati hajmi 43,1 trln. so`mdan 91 trln. so`mga va mos ravishda, YaIM hajmi 254 trln. so`mdan 302,5 trln. so`mga (qishloq xo`jaligi hisobiga +47,9 trln. so`m va boshqa sohalar hisobiga +0,6 trln. so`m) oshdi. Shu bilan birga, qayta hisoblash natijalariga ko`ra 2017-yil uchun YaIMning o`sish sur`atlari 5,2 % dan 4,5 % gacha kamaydi. Shuningdek, YaIMning tarmoqlar bo`yicha tarkibida qishloq xo`jaligining ulushi 19,7 % dan 34,0 % ga oshdi, sanoatning ulushi 27,2 % dan 22,2 % gacha, qurilishning ulushi 6,9 % dan 5,7 % gacha, xizmatlar sohasining ulushi 46,2 % dan 38,1 % gacha kamaydi.

Dinamikada ma`lumotlarni solishtirish imkoniyatini yaratish maqsadida YaIMni 2010-2016-yillar uchun qayta hisoblash amalga oshirildi. Retrospektiv qayta hisoblashlarni amalga oshirishda YaIMning boshqa tarkibiy qismlariga, xususan, mahsulotlarga sof soliqlar, sanoat va xizmatlar ko`rsatish sohasining qo`shilgan qiymatiga ham aniqliklar kiritildi. Bu esa, Milliy hisoblar tizimi va Davlat moliyasi statistikasi ma`lumotlari o`rtasida o`zaro muvofiqlikni ta`minlash maqsadida amalga oshirilganligi bilan izohlanadi.

Shuningdek, YaIMni qayta hisoblash jarayonida Xalqaro valyuta jamg`armasi ekspertlarining 2019-yil 4-15 martda o`tkazilgan milliy hisoblar statistikasi bo`yicha texnik ko`mak missiyasi doirasida uslubiy yordamlari ko`rsatildi.

O`zbekiston Respublikasi YaIMini qayta hisoblash natijalari bo`yicha solishtirma jadval

Yillar

YaIMning nominal hajmi,

mlrd. so`m

YaIMning o`sish sur`atlari,

o`tgan yilga nisbatan %da

qayta hisoblash-gacha

qayta hisoblash-dan so`ng

o`zgarishi (+; -)

qayta hisoblash-gacha

qayta hisoblash-dan so`ng

o`zgarishi (+; -)

2010

62 388,3

74 042,0

+11 653,7

108,5

107,3

-1,2

2011

78 764,2

96 949,6

+18 185,4

108,3

107,8

-0,5

2012

97 929,3

120 242,0

+22 312,7

108,2

107,4

-0,8

2013

120 861,5

144 548,3

+23 686,8

108,0

107,6

-0,4

2014

145 846,4

177 153,9

+31 307,5

108,0

107,2

-0,8

2015

171 808,3

210 183,1

+38 374,8

107,9

107,4

-0,5

2016

199 993,4

242 495,5

+42 502,1

106,2

106,1

-0,1

2017

254 043,1

302 536,8

+48 493,7

105,2

104,5

-0,7

Qayta hisoblash natijalari to`g`risidagi batafsil ma`lumotlar bilan Davlat statistika qo`mitasi saytida quyidagi havola orqali tanishish mumkin: https://stat.uz/uz/statinfo/milliy-hisoblar/statistik-jadvallar.

Kelgusida Davlat statistika qo`mitasi tomonidan statistika uslubiyotini takomillashtirish, milliy hisoblar zamonaviy tizimining yangi qoidalarini joriy etish, shuningdek, statistika ma`lumotlarida va ularni hisoblash uslubiyotida bo`layotgan o`zgarishlarni muntazam va batafsil yoritib borish ishlari davom ettiriladi.

Davlat statistika qo`mitasi Axborot xizmati

 

Tugmani bosing Tinglash GSpeech